لینک دانلود مقاله
بررسی اثر سیلیکا و فولیساپ بر کنترل پسیل پسته- گزارشی از یک پایلوت میدانی در استان مرکزی
مقدمه
پسیل پسته یکی از مهمترین و مخربترین آفات در باغهای پسته ایران است که در اغلب مناطق پستهخیز کشور مشاهده میشود. پورهها و حشرات بالغ این آفت با تغذیه از شیره برگ، موجب تضعیف درخت، کاهش رشد رویشی، ریزش جوانههای میوه و در نهایت افت عملکرد محصول میشوند. ترشح عسلک و ایجاد لایهای از پودر سفید روی برگها نیز از دیگر خسارات مستقیم این آفت به شمار میرود.
در حال حاضر، کنترل شیمیایی با استفاده از سمومی مانند استامیپراید، ایمیداکلوپراید و موونتو، رایجترین روش مورد استفاده توسط بسیاری از باغداران است. با این حال، مصرف مداوم و بیرویه این سموم، نگرانیهای جدی در حوزه سلامت انسان، پایداری اکوسیستمهای کشاورزی و باقیمانده سموم در محصول ایجاد کرده است. در این راستا، بررسی راهکارهای کمخطر و غیرشیمیایی برای مدیریت پسیل پسته، اهمیت فزایندهای پیدا کرده است.
معرفی ترکیبات مورد بررسی
در این پایلوت، اثر دو ترکیب غیرشیمیایی و مصرف همزمان آنها بر جمعیت پسیل پسته مورد ارزیابی قرار گرفت:
تولید شده توسط شرکت آرمان سبز آدینه حاوی 17.55 درصد سیلیسیم و 7 درصد پتاسیم میباشد. سیلیکات پتاسیم یک ترکیب طبیعی است که بهراحتی توسط گیاه جذب میشود و نقش مؤثری در افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات مکنده، کنهها و مگسهای سفید دارد. این ترکیب برای استفاده در محصولات زراعی، میوهها، آجیل و گیاهان زینتی تأیید شده و انتظار نمیرود اثرات نامطلوبی برای انسان و محیط زیست ایجاد کند.
فولیساپ یک صابون پتاسیمی است که حاوی 18.25 درصد پتاسیم 16.15 درصد گوگرد بوده و با اثر فیزیکی، باعث کاهش جمعیت آفات مکنده میشود و بهعنوان یک گزینه ایمنتر نسبت به سموم شیمیایی در برنامههای مدیریت تلفیقی آفات مورد توجه قرار گرفته است.
هدف از اجرای پایلوت
هدف از اجرای این طرح، بررسی موارد زیر بود:
- میزان از بینبرندگی پسیل پسته توسط سیلیکا
- میزان تأثیر فولیساپ بر کاهش جمعیت پورهها
- بررسی اثر مصرف همزمان سیلیکا و فولیساپ
- ارزیابی ماندگاری اثر تیمارها و میزان بازدارندگی آنها در برابر حمله مجدد پسیل
شرح پایلوت و روش اجرا
این آزمایش در تاریخ 1 خرداد 1401 در منطقه خشکرود از استان مرکزی و در مجموعه کشت و صنعت فدک آدینه انجام شد.
برای اجرای پایلوت:
- 3 ردیف باغ پسته انتخاب شد که از نظر سن درخت و رقم (اکبری) یکسان بودند.
- تیمارهای مورد استفاده شامل:
- سیلیکا با نسبت 3 در هزار
- فولیساپ با نسبت 3 در هزار
- فولیساپ 3 در هزار + سیلیکا 2 در هزار
- شمارش پسیلها یک روز قبل از اجرای تیمار و در فواصل 1، 3، 7، 14، 21 و 28 روز پس از اجرا انجام شد.
- در هر نوبت، 60 برگ بهصورت تصادفی از هر ردیف انتخاب و میانگین تعداد پورهها ثبت شد.
نتایج بهدستآمده از پایلوت
بر اساس دادههای ثبتشده، نتایج زیر بهدست آمد:
- بیشترین میزان تأثیرگذاری تیمارها 7 روز پس از شستشو مشاهده شد؛ بهطوریکه میانگین تعداد پورهها به زیر یک رسید (نمودار 4).
- تیمار سیلیکا از روز اول تا چهاردهم، بیشترین تأثیر را در کاهش جمعیت پورهها نشان داد و اثر ضربهای قابلتوجهی در ابتدای دوره داشت (نمودارهای 2 تا 5).
- کمترین میزان تأثیر در روز چهاردهم مربوط به تیمار فولیساپ + سیلیکا بود.
- از روز چهاردهم به بعد، بیشترین ماندگاری اثر در کاهش جمعیت پورهها مربوط به تیمار فولیساپ بود (نمودارهای 6 و 7).
این نتایج نشان داد:
- سیلیکا با اثر سریع، در کاهش اولیه جمعیت پورهها مؤثر است.
- فولیساپ اگرچه اثر ضربهای کمتری دارد، اما در پایین نگه داشتن جمعیت پسیل در بلندمدت عملکرد پایدارتری از خود نشان میدهد.
- مصرف همزمان صابون پتاسیمی و سیلیکات پتاسیم، تأثیر کمتری نسبت به مصرف جداگانه هر یک از این ترکیبات دارد.
 |
 |
| تیمار فولی ساپ پس از 7 روز |
تیمار فولی ساپ پس از 7 روز |
 |
 |
| تیمار سیلیکا پس از 7 روز |
تیمار سیلیکا پس از 7 روز |
جمعبندی و نتیجهگیری
بر اساس نتایج این پایلوت میدانی، استفاده جداگانه از سیلیکا یا فولیساپ میتواند بهعنوان بخشی از برنامه مدیریت پسیل پسته مورد توجه قرار گیرد. سیلیکا با اثر ضربهای در مراحل ابتدایی و فولیساپ با ماندگاری بیشتر، هر کدام نقش متفاوتی در کنترل جمعیت آفت ایفا میکنند.
دادههای این بررسی نشان میدهد که ترکیب همزمان این دو محصول توصیه نمیشود و انتخاب هر یک بهصورت مستقل، بسته به شرایط باغ و هدف کنترلی، میتواند کارایی بالاتری داشته باشد. این رویکرد، گامی در جهت کاهش وابستگی به سموم شیمیایی و حرکت بهسوی کشاورزی ایمنتر و پایدارتر است.